ihale işlemlerinin ilandan önce belirlenen yaklaşık maliyet tutarı üzerinden gerçekleştirildiği göz önünde bulundurulduğunda bahse konu işlemin yaklaşık maliyetin güncellenmesi işlemi olmadığı

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

 

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre miktar tespiti ve fiyat araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir…

(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı teklifler ile birlikte açıklanır…” hükmü,

 

Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 11’inci maddesinde “(1) İş kalemi ve/veya iş grubu şeklinde tespit edilen imalat miktarlarının, Yönetmeliğin 10 uncu maddesine göre belirlenen ve yüklenici karı ve genel gider ihtiva etmeyen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutar KDV hariç olarak hesaplanır ve bulunan bu tutara % 25 oranında yüklenici kar ve genel gider karşılığı eklenmek suretiyle yaklaşık maliyet tespit edilir.

(2) Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin hesap cetveli ve icmal tablosu hazırlayanlarca imzalanmak suretiyle ihale onay belgesine eklenir.

(3) Yaklaşık maliyet, güncelliğini kaybetmesi halinde, ilk ilan veya davet tarihine kadar güncellenir.” hükmü yer almaktadır.

 

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “Malatya-Yeşilyurt (Beylerderesi) İlçe Merkezi 3. Kısım Taşkın Koruma İnşaatı” olarak belirtildiği, miktarı ve türüne ise Şartname ekinde;

 

Sıra No

İş Kalemi No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Yesilyurt-01

Kazı Yapılması, Depo veya Dolguya Konulması

Metreküp

8.450

2

Yesilyurt-02

Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, idarece istenen basınç dayanım sınıfında beton dökülmesi (beton nakli dahil)

Metreküp

10.000

3

Yesilyurt-03

Betonarme Demirlerinin hazırlanması ve bükülüp yerine Konulması

Ton

85

4

Yesilyurt-04

İşlenerek dekore edilmiş her çeşit demirden parmaklık, korkuluk v.b.dekoratif (ferforje) imalat yapılması ve yerine konulması

Kilogram

20.000

5

Yesilyurt-05

Ocak Taşı ile İstifli Taş Dolgu Yapılması

Metreküp

1.500

 

şeklinde yer verildiği, anılan Şartname’nin 19’uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağının belirtildiği görülmüştür.

26.01.2022 tarihinde yapılan ihaleye 9 isteklinin katıldığı, idare tarafından verilen tekliflerin tamamının uygun bulunduğu ve bütün tekliflerin sınır değerin (4.635.051,55 TL) üzerinde olduğunun tespit edildiği, fiyat dışı unsurlarda göz önünde bulundurularak ihalenin Dnt Müh. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, Gaybet İnş. Mim. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

 

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyetin belirleneceği ve güncelliğini kaybetmesi halinde, ilk ilan tarihine kadar güncelleneceği belirtilmekte olup bu çerçevede yaklaşık maliyetin ihaleden sonra güncellenmesinin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.

 

İhale komisyonu kararı incelendiğinde “…yaklaşık maliyet hesabında DSİ Genel Müdürlüğü ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına ait 2021 yılı birim fiyatlarının kullanıldığı ve nitekim yaklaşık maliyetin 5.499.651,40 TL olduğu görülmüştür. Yaklaşık maliyete esas teşkil eden iş kalemlerinden Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına ait olanlar 17.01.2022 tarihinde yayımlanan 2022 yılı inşaat ve tesisat birim fiyatları kitabına göre güncellenmiş ve güncellenen tutar 10.142.039,85 TL olarak hesaplanmıştır.

Her ne kadar en avantajlı teklif tutarının (6.400.000,00 TL) yaklaşık maliyetin (5.499.651,40 TL) üzerinde kaldığı görülse de, güncellenen yaklaşık maliyetle (10.142.039,85 TL) mukayese edildiğinde en avantajlı teklif tutarının kamu yararı bakımından kabul edilebilir düzeyde olduğu düşünülmektedir.

Ayrıca hali hazırdaki yaklaşık maliyete göre ödenek tahsisi yapıldığından ilave ödeneğin bulunup bulunmadığı DSİ 9. Bölge Müdürlüğü tarafından 04.02.2022 tarih ve 2001962 sayılı yazı ile Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığından yazılı olarak sorulmuştur. 08.02.2022 Tarih ve 1996460 sayılı Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığından gelen cevap yazısında bu ödenek kaleminde yeterli ödenek bulunduğu bildirilmiştir…” ifadelerine yer verildiği, sınır değer hesaplamasının ihaleye esas yaklaşık maliyet tutarı olan 5.499.651,40 TL üzerinden yapıldığı görülmüştür.

 

Başvuru sahibi tarafından yaklaşık maliyetin ihale sonrasında güncellemesinin mevzuata aykırı olduğu iddia edilmekteyse de idarece ihale işlemlerinin ilana çıkılmadan hesaplanarak EKAP’a yüklenen yaklaşık maliyet tutarı üzerinden gerçekleştirildiği, komisyon kararında yer verilen güncel birim fiyatlara göre hesaplanan 10.142.039,85 TL tutarın ilandan önce belirlenen yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin piyasa fiyatlarına göre kabul edilebilir olup olmadığını tespit etmeye yönelik belirlendiği, yukarıda aktarılan ifadeden de söz konusu hususun net olarak anlaşıldığı, ihale işlemlerinin ilandan önce belirlenen yaklaşık maliyet tutarı üzerinden gerçekleştirildiği göz önünde bulundurulduğunda bahse konu işlemin yaklaşık maliyetin güncellenmesi işlemi olmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin konuya ilişkin iddiası yerinde bulunmamıştır.

 

Toplantı No 2022/023
Gündem No 8
Karar Tarihi 20.04.2022
Karar No 2022/UY.I-509