yapım ihalesi aşırı düşük savunmasında ek 0 Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nın birinci sayfasındaki “Tespit yapan 3568 sayılı Kanuna Tabi Meslek Mensubu”na ilişkin bilgilerin yer aldığı tabloda SMMM’ye ait farklı numarada oda sicil numarası ve kaşe numarasına yer verilmesinin ancak yazım hatasından kaynaklanabileceğinin açıkça ifade edildiği, anılan meslek mensubu tarafından düzenlenen ve sunulan diğer belgelerdeki meslek mensubuna ilişkin bilgilerin birbiriyle uyumlu olduğu hususları 

a) – Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin çok düşük olduğu, fiyat teklifini onaylayan meslek mensuplarının yetkisi olmamasına rağmen ticari çıkar uğruna bunu yaptıkları, bazı fiyat tekliflerinin meslek mensubu yerine başka biri tarafından onaylanarak alındığı, bu kapsamda tüm fiyat tekliflerine konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanakları (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanakları (Ek-O.6) ile ekleri, fiyat teklifini veren mükellef ve meslek mensubu arasında yapılan tam tasdik sözleşmesi ve fiyat tekliflerinin dayanağı olan tutanakta yer alan bilgilere göre faturalar, yevmiye ve envanter defter kayıtları istenerek değerlendirme yapılması gerektiği,

 

– Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde yer alan açıklama kapsamında istekliler tarafından ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifine konu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerektiği,

 

– Satış tutarı tespit tutanaklarında fatura bilgileri kısmında fiyat teklifi veren firmanın fiyat teklifine konu malı sattığı firmaların adının, bilgilerinin yazılması gerekirken fiyat teklifi veren firmanın bilgilerinin bulunduğu, kamu ihale mevzuatı gereği aşırı düşük teklif açıklamalarına dayanak teşkil eden fiyat tekliflerinin teklif alınan firmanın yetkilisi tarafından imzalanması veya fiyat teklifinin vekâletname ile imzalanması durumunda vekâletname sahibine ait imza beyanlarının da ilgili dosya kapsamında sunulması gerektiği, fiyat tekliflerinde TÜRMOB/Yeminli Mali Müşavir kaşe ve imzası yer almayan veya iletişim bilgileri bulunmayan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

 

– Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin organizasyon şeklinde oluşturulan firmalar üzerinden düzenlendiği, fiyat tekliflerinin defter kayıtları yerine aşırı düşük teklif açıklamalarındaki ihtiyaca göre sahte ve olmayan satışlar üzerinden yapıldığı, fiyat tekliflerine ilişkin satış tutarı tespit tutanakları ve tutanaklara esas belgelerin istenilmesi gerektiği,

 

– Sunulan fiyat tekliflerini hazırlayan kişi veya şirketlerin teklif verdikleri alanda faaliyetlerinin bulunmadığı, envanterinde olmayan mal için fiyat teklifi verdikleri, söz konusu fiyat teklifi sunan firmalardan şirket faaliyet alanlarını gösterir bilgi ve belgelerin talep edilmesi gerektiği, faaliyet konusu içerisinde bulunmayan bir hususta fiyat teklifi verilemeyeceğinden söz konusu fiyat tekliflerinin geçersiz sayılması gerektiği,

 

– Fiyat tekliflerinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine uygun olmadığı, fiyat teklifine konu olan malzemeler için tutanaklarda belirtilen dönemde herhangi bir işlem yapılmadığı, tutanaktaki bilgilerin sahte olduğu, SMMM tarafından düzenlenen tutanakların hangi mal veya hizmet için düzenlendiğinin belirtilmediği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarındaki defter tasdik tarihleri ile numaralarının yazılmadığı veya hatalı yazıldığı, fiyat teklifinin eki SMMM belgesinin geçerlilik tarihinin fiyat teklifinin verildiği tarih itibarıyla sona erdiği, ayrıca teklif ettikleri malın envanterinde olup olmadığının ve tutanaklara dayanak satış faturaları ile yevmiye defterinin istenmesi gerektiği, tutanak ile bunların uyumlu olup olmadığının incelenmesi halinde tutanakların dayanakları ile uyumsuz düzenlendiğinin görüleceği, fiyat teklifleri ve buna bağlı SMMM tarafından sunulan satış tutarı tespit tutanaklarının “Mükellefin tespit yapılan geçici vergi beyanname dönemine ait yasal defter tasdik bilgileri” başlıklı ve “Ağırlıklı ortalama birim satış tutarı” başlıklı kısımlarındaki bilgilerin doğru olmadığı, tüm satışı gösteren fiyatların ağırlıklı ortalamasının alınmadığı, düşük fiyatlı olanların seçilerek ağırlıklı ortalamasının alındığı ve bu nedenle fiyat tekliflerine de gerçek olmayan düşük fiyatın yansıtıldığı,

 

– Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ekinde sunulması zorunlu olan tam tasdik veya TÜRMOB standart sözleşmesi olarak sunulan sözleşmelerde firma kaşe ve imzasının bulunmadığı, idareye verilen sözleşme belgelerinde sözleşme sürelerinin dolduğu, dolayısıyla imzalamaya yetkili olmayan kişilerden fiyat teklifi alındığı,

 

– İş ortaklığı olarak üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin ortaklık için alınmayıp sadece tek ortak adına alındığı, bir kısmında ise hangi firma için alındığının belli olmadığı, bu hususun ortaklığa fiyat verildiği anlamını taşımadığı,

 

– İsteklilerin fiyat tekliflerinde tarih bilgisinin eksik olduğu, ne zaman verildiği ve fiyat geçerlilik sürelerinin belli olmadığı, fiyat teklifinde yer alan birimler ile analiz birimlerinin uyumsuz olduğu,

 

– “Çam kerestesi”, “Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı”, “C 30/37 beton harcı”, “Beton çelik çubuğu, nervürlü ø8-12 mm” ve “Beton çelik çubuğu, nervürlü ø14-32 mm” analiz girdileri için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alındığı, söz konusu fiyat tekliflerinin sahte olduğu, maliyet tespit tutanakları (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutakları (Ek-O.6) ile ekleri, fiyat teklifini veren mükellef ve meslek mensubu arasında yapılan tam tasdik sözleşmesi ve fiyat tekliflerinin dayanağı olan tutanakta yer alan bilgilere göre faturalar ile yevmiye ve envanter defterleri kayıtları istenerek değerlendirme yapılması gerektiği, satış tutarı tespit tutanaklarında fiyat teklifi veren firmaların tüm satışlarının gösterilmediği, bir kısım faturalar gösterilerek isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamasına uygun ortalama elde edilmeye çalışıldığı,

 

– Üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınarak açıklanan demir fiyatının, ihale tarihindeki fabrika satış fiyatlarının ve piyasa satış fiyatlarının çok altında olduğu ve fiyat teklifinde “Beton çelik çubuğu, nervürlü ø8-12 mm” ve “Beton çelik çubuğu, nervürlü ø14-32 mm” analiz girdilerinin fiyat teklifi veren üçün kişiler tarafından defter kayıtlarında ince (8-12) ve kalın (14-32) olarak belirtilmediği halde fiyat teklifinde ayrı ayrı fatura ve defter kayıtlarından oluşmuş gibi fiyat teklifi düzenlendiği, satış tutarı tespit tutanakları ve/veya tutanaklara esas olan defter kayıtları, faturalar istenildiğinde bu durumun açıkça ortaya çıkacağı,

 

b) NRCGG-1 iş kaleminde yer alan paletli delgi makinesi, NRCGG-42 ve NRCGG-43 iş kalemlerinde yer alan konkasör ve titreşimli silindir ile istekli tarafından kendi malı olan ve amortisman hesabı yapılan makinelerin veya fiyat teklifi alınarak açıklama yapılan makinelerin aynı makine olmadığı, motor güçlerinin farklı olduğu ve istenilen teknik özelliklere uygun açıklama yapılmadığı, farklı güç ve teknik özelliklere sahip bir iş makinesinin harcayacağı yakıt miktarı ve makinenin 1 saatlik çalışma maliyeti hesabında kullanılan katsayıların (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta vb.) değişeceği düşünüldüğünde anılan girdiler için yapılan açıklamaların idarece istekliye tebliğ edilen analiz formatında belirtilen makinelerin teknik özelliklerine uygun olarak açıklanmadığı, bu nedenle amortisman hesabı yapılan ve fiyat teklifi alınan makinelerin özellik ve kapasitelerinin yer aldığı ruhsat, yevmiye defterleri, satış kayıtlarına ait faturalar vb. belgelerin istenilerek teknik özelliklerin uygunluk kontrolünün yapılması ve isteklinin anılan iş makinelerine sahip olup olmadığı ve fiyat teklifi veren firmanın kayıtlarında anılan makinelerin aynısının bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerektiği,

 

c) Açıklama istenilen “Konkasör (primer 15×24 inç + sekonder 24×16 inç eleme ve yükleme tertibatlı, 25 m3/saat 1 inç ve 40 m3/saat 2 inç randımanlı)” ile “Titreşimli silindir (7-9 ton – 9 ton dahil-statik ağırlık ve 14-18 ton dinamik kuvvete silindir+paletli traktör takriben 56-76 HP)” analiz girdileri için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınarak açıklama yapıldığı, ancak bu fiyat tekliflerinin sahte olduğu, gerçeği yansıtmadığı, isteklinin fiyat teklifine konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanakları (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanakları (Ek-O.6) ile ekleri, fiyat teklifini veren mükellef ve meslek mensubu arasında yapılan tam tasdik sözleşmesi ve fiyat tekliflerinin dayanağı olan tutanaklarda yer alan bilgilere göre faturalar, yevmiye ve envanter defter kayıtları istenerek değerlendirme yapılması gerektiği, ayrıca fiyat teklifini veren mükellefin teklife konu alanda faaliyet göstermesi gerektiği, yine fiyat teklifinin dayanağı olan tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemi olan 2’nci veya 3’üncü döneme göre düzenlenmesi gerektiği, ancak isteklinin sunmuş olduğu fiyat teklifine konu olan makineler için tutanaklarda belirtilen dönemde herhangi bir işlem yapılmadığı, tutanaktaki bilgilerin sahte olduğu, bunun yanında anılan girdiler için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınarak açıklama yapılamayacağı, amortisman girdisinin fiyat teklifi ile açıklanabilmesine izin veren bir mevzuat hükmü bulunmadığı,

 

ç) İsteklilerce sunulan analiz girdilerindeki girdi miktarlarının, idare tarafından isteklilere gönderilen analizlerdeki girdi miktarlarından daha düşük hesaplandığı, açıklama kapsamında sunulan analizlerde aritmetik hata yapıldığı, bu hatanın re’sen düzeltilmesi halinde analiz toplamlarının teklif fiyatlarının üzerinde kalacağı, ayrıca aritmetik hata bulunmayan analizlere ait tutarların da teklif fiyatlarının üzerinde olduğu, sunulan analizlerde aynı cins ve özellikteki analiz girdileri için farklı analiz ve iş kalemlerinde farklı fiyatların kullanıldığı, açıklama istenilmeyen analiz girdileri için herhangi bir bedel öngörülmediği,

 

d) Anılan istekliler tarafından tüm iş kalemlerindeki nakliye mesafelerinin yaklaşık maliyete esas mesafelerden daha düşük hesaplandığı, mesafeleri tevsik edici herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı, analizdeki formül ve mesafelere uyulmadığı, formül hesaplamasının hatalı olduğu,

 

e) NRCGG-14 ve NRCGG-38 iş kalemlerinde beton çelik çubuğu nervürlü nakli analiz girdisi içerisinde işçilik bedeli olduğu halde açıklama istenilmeyen analiz girdisi olarak belirlendiği, Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine göre işçilik bedellerinin açıklama istenilmeyen analiz girdisi olarak belirlenemeyeceği, isteklilerin de bu girdiler için saatlik asgari ücretin altında fiyat belirleyemeyecekleri, idare tarafından açıklama istenilmeyen nakliye analiz girdilerinde şoför, operatör, makinist, yağcı vb. işçilik kalemlerinin olduğu göz ardı edilerek nakliye analiz girdilerinde açıklamanın istenilmediği,

 

f) Mazot girdisi için yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14’üncü maddesine aykırı olduğu, motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemelerinin dikkate alınması gerektiği, bu hususta kg/lt dönüşümünde kesafet değerinin 0,845 olarak alındığı, ancak EPDK tarafından yapılan düzenlemede 0,833 olarak alınması gerektiği, bu sebeple söz konusu istekliler tarafından teklif edilen mazot fiyatının, EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında olduğu, motorine ilişkin olarak kullanılan EPDK fiyatını yayınlayan firmanın o bölgede bir bayisi olmadığından mazot girdisine ilişkin tevsik işleminin uygun olmadığı,

 

g) İstekliler tarafından “2. sınıf çam kereste” ve “C30/37 beton harcı” analiz girdilerine ilişkin fiyat tekliflerinin iş mahalline yakın satış yerlerinden alınmadığı ve fiyat teklifindeki C30/37 hazır beton karışım oranları, beton kalitesi ve mukavemetini belirten belgelerin sunulmadığı, bu nedenle C30/37 hazır beton fiyat tekliflerinin Karayolları şartnamesine uygun olmadığı, C30/37 hazır beton harcı için verilen fiyat teklifi ekinde kurum tarafından belirlenen (azami 180 km) mesafeler içinde kalacak şekilde, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki mesafeleri tevsik edecek herhangi bir belgeye (itinerer, ağırlıklı ortalama taşıma mesafesi hesabı) yer verilmediği ve isteklilerin kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belge sunmadıkları, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde işin yapılacağı yere olan mesafenin belirtilmediği ve bu malzemelere ait nakliye bedellerinin fiyata yansıtılmadığı,

 

ğ) Kamu kurumu rayiçleri ile açıklama yapılması halinde rayiç listesi sunulması gerekirken anılan listenin sunulmadığı, ayrıca kullanılan rayiçlerin hangi kuruma ait olduğunun belirtilmediği,

 

h) İş kalemlerinin analiz girdilerinde sıralanan; makinist, usta, ustabaşı, lağımcı, ateşleyici, operatör, demirci ustası, marangoz vb. kalifiye personelin ücretlerinin tamamının asgari ücret üzerinden hesaplandığı, vasıflı işçinin asgari ücretle çalışmasının hayatın olağan akışına ve yaşam deneyimlerine uygun düşmeyeceği, sigortalının tazminatının hesaplanmasında gerçek ücretin esas alınması gerektiği, gerçek ücretin ise, işçinin kıdemi, yaptığı işin özelliği ve niteliğine göre işçiye ödenmesi gereken ücret olduğu, söz konusu personelin asgari ücretle çalışmayacağı kabul edilerek ve meslek kuruluşlarından sorularak bildirilen ücretin esas alınması ve analiz girdilerinin buna göre hesaplanması gerektiği,

 

8) Orak Altyapı A.Ş hakkında farklı bir ihalede içeriği sahte bir belge kullandığı için 14.01.2021 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan karar ile 2 yıl süre ile yasaklama kararı verildiği, ihale kararı alınmadan önce hakkında yasaklama kararı verilen isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

 

9) İhale üzerinde bırakılan istekli ile aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen diğer isteklilerin ortaklarının ve %51 oranında hisse sahiplerinin ihale tarihi itibarıyla kesinleşmiş vergi ve SGK borcu bulunduğu, bu nedenle anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

 

Başvuru sahibinin 08.03.2021 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin 11.03.2021 tarihli işlemi ile şikâyeti uygun bulmadığı, idarenin kararının 12.03.2021 tarihinde başvuru sahibine bildirildiği ve başvuru sahibinin 19.03.2021 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

 

Anlaşılmıştır.

 

İhale süreci içerisinde başvuru konusu ihaleye ilişkin alınan 28.04.2021 tarihli ve 2021/UY.I-923 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği,

 

Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Danıştay Onüçüncü Dairesinin 23.12.2021 tarihli ve E:2021/4512, K:2021/5320 sayılı kararı üzerine alınan 30.03.2022 tarihli ve 2022/MK-113 sayılı Kurul kararı ile başvuru sahibinin 7/a iddiasının Tamyapı Oto. İnş. Taah. Maden. San. ve Tic. A.Ş. – Seza İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından “C 30/37 Hazır Beton Harcı” ve “Çam Kerestesi II. Sınıf” analiz girdileri için sunulan fiyat tekliflerine yönelik kısmının esasının yeniden incelenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

 

Söz konusu Kurul kararı üzerine esas incelemesi başvuru sahibinin 7/a iddiasının Tamyapı Oto. İnş. Taah. Maden. San. ve Tic. A.Ş. – Seza İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından “C 30/37 Hazır Beton Harcı” ve “Çam Kerestesi II. Sınıf” analiz girdileri için sunulan fiyat tekliflerine yönelik iddiası ile sınırlı yapılmıştır.

 

Başvuru sahibinin iddialarına ilişkin Danıştay Onüçüncü Dairesinin 23.12.2021 tarihli ve E:2021/4512, K:2021/5320 sayılı kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda ve Yönetmelik’in 18’inci maddesi çerçevesinde istenilen bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıdadır.

 

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

            b)  Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,           

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

           gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

 

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (…/…/…) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (…/…/…) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.” açıklaması,

 

İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir…” düzenlemesi bulunmaktadır.

 

Birim Fiyat Teklif Cetveli ise aşağıdaki gibidir:

 

Sıra No

İş Kalemi No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

NRCGG-1

Her cins ve klastaki zeminde yarma, yan ariyet ve Ariyet kazısı yapılması kullanılması ve nakli (hertürlü asfalt ve üstyapı söküm işi dahil)

metreküp

3.800.000

9

NRCGG-9

Kutu menfezlerde kuruda veya suda her dozda demirli beton (C30/37 hazır beton harcı ile)

metreküp

26.400

10

NRCGG-10

Ocak Taşı İle Moloz Taş İnşaat (Hazır Beton Harcı İle) Herşey Dahil

metreküp

115.000

14

NRCGG-14

Betonarme İçin Her Çapta Nervürlü Çelik Temini Ve İşçiliği (Zati Bedeli, Yüklenmesi, Taşınması, Boşaltılması, İstifi ve Nakli Dahil)

Ton

7.600

22

NRCGG-22

Her Türlü İnşaatta (Kirişli Ve Kutu Menfezler, Köprüler Ve Betonarme Kazık Hariç, Plak Ve Kompozit Menfezler Dahil) Kuruda Ve Suda Her Dozda Demirli Beton (C 30/37 Hazır Beton Harcı İle)

metreküp

54.000

38

NRCGG-38

Her Çapta Nervürlü Çeliğin; Zati Bedeli, Yüklenmesi, Taşinmasi, Boşaltilmasi, İstifi Ve İşçiliği

Ton

1.300

42

NRCGG-42

Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı İle Plent-Miks Temel Yapılması (Herşey Dahil)

Ton

212.000

43

NRCGG-43

Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı İle Plent-Miks Alttemel Yapılması (Herşey Dahil)

Ton

220.000

 

İdarece sınır değerin altında teklif sunan isteklilere 14.12.2020 tarihinde EKAP üzerinden “Aşırı Düşük Sorgusu” konulu yazının gönderildiği, söz konusu yazıda “Bölge Müdürlüğümüzce 26/11/2020 tarihinde ihalesi yapılan “Narince – Gerger İl Yolu Km: 0+000 – 33+800 Ve Gerger – Taraksu İl Yolu (Gerger Çevre Yolu) Km: 0+000-3+500 Arası Kesimde Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü Ve Üstyapı İşleri Yapım İşi ” ihalesi için İhale komisyonuna vermiş olduğunuz teklif mektubundaki fiyat, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 38.maddesine göre aşırı düşük olarak tespit edilmiştir. Ekteki teklif mektubu cetvelinde belirtilen;

   İş kalemlerinin;

– Yapım yönteminin ekonomikliği,

– Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

– Teklif edilen işin özgünlüğü,

Hususlarında gerekli her türlü işçilik, malzeme, makine, alet ve araç giderleri ile yüklenici karı ve genel masrafları, belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir. Kamu İhale Genel Tebliği. 45. maddesine istinaden yapacağınız Analizleri ve Analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları) bu yazının tarafınıza tebliğ tarihinden itibaren 7 (Yedi)   gün içerisinde idaremize sunmanız gerekmektedir.” ifadelerine yer verildiği,

 

Yine idarece sınır değerin altında teklif sunan isteklilere 21.12.2020 tarihinde EKAP üzerinden “Düzeltici Aşırı Düşük Sorgusu 2” konulu yazının gönderildiği, söz konusu yazıda “Bölge Müdürlüğümüzce 26/11/2020 tarihinde ihalesi yapılan “Narince – Gerger İl Yolu Km: 0+000 – 33+800 Ve Gerger – Taraksu İl Yolu (Gerger Çevre Yolu) Km: 0+000-3+500 Arası Kesimde Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü Ve Üstyapı İşleri Yapım İşi ” ihalesi için İhale komisyonuna vermiş olduğunuz teklif mektubundaki fiyat, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 38.maddesine göre aşırı düşük olarak tespit edilmiştir.  Firmaların vermiş olduğu dilekçelere istinaden NRCGG-1, NRCGG-10, NRCGG-14 ve NRCGG-38  pozlarında düzeltmeler yapılmıştır. Son durum   EK’te gönderilmiştir. Ekteki teklif mektubu cetvelinde belirtilen; 

   İş kalemlerinin;

– Yapım yönteminin ekonomikliği,

– Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

– Teklif edilen işin özgünlüğü,

Hususlarında gerekli her türlü işçilik, malzeme, makine, alet ve araç giderleri ile yüklenici karı ve genel masrafları, belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir. Kamu İhale Genel Tebliği. 45. maddesine istinaden yapacağınız Analizleri ve Analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları) bu yazının tarafınıza tebliğ tarihinden itibaren 7 (Yedi)   gün içerisinde idaremize sunmanız gerekmektedir.” ifadelerine yer verilerek isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmalarının talep edildiği görülmüştür.

 

Açıklama istenilen iş kalemlerinin NRCGG-1NRCGG-9NRCGG-10NRCGG-14NRCGG-22NRCGG-38NRCGG-42 ve NRCGG-43 olduğu ve aşırı düşük teklif sorgulama yazısının ekinde Açıklama İstenilen İş Kalemleri Listesi, Açıklama İstenilen Analiz Girdileri ve Açıklama İstenmeyen Analiz Girdileri Listesi, Sıralı Analiz Girdileri Listesi ve söz konusu iş kalemlerine ait örnek analiz formatlarına yer verildiği tespit edilmiştir.

 

Tamyapı Oto. İnş. Taah. Maden. San. ve Tic. A.Ş. – Seza İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından açıklama istenilen “Çam kerestesi 2. sınıf” analiz girdisi için 14.12.2020 tarihinde Yılmaz Kerestecilik ve Nakliye/Yılmaz Bakır’dan fiyat teklifi alındığı, söz konusu fiyat teklifi üzerinde SMMM Fırat Bulut’un imzası ve 38794 kaşe numarasıyla TÜRMOB kaşesinin yer aldığı, ayrıca ilgili meslek mensubunun iletişim bilgilerine yer verildiği görülmüş olup, iletişim bilgilerinde Fırat Bulut’un oda sicil numarasının 210 olduğu belirtilmiştir.

 

Bahsi geçen fiyat teklifinin dayanağı olarak EK-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağının sunulduğu, söz konusu tutanağın ilk sayfasında tespiti yapan meslek mensubuna ilişkin bilgilerin yer aldığı tabloda, meslek mensubunun adı soyadının “Fırat Bulut – SMMM”, bağlı olduğu odanın “Elazığ- SMMMO”, oda sicil ve kaşe numarasının “210 – 38794” şeklinde belirtildiği,

 

Tutanağın son sayfasının SMMM Fırat Bulut tarafından imzalandığı ve 38794 TÜRMOB kaşe numarasıyla kaşelendiği, ayrıca ilgili meslek mensubunun iletişim bilgilerine yer verildiği görülmüş olup, iletişim bilgilerinde Fırat Bulut’un oda sicil numarasının 210 olduğu görülmüştür.

 

Anılan tutanağın ekinde ise Elazığ SMMMO tarafından 25.12.2020 tarihinde düzenlenen ilgili meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulduğu tespit edilmiş olup, söz konusu belgede meslek mensubunun oda sicil numarasının 210 olduğu bilgisine yer verilmiştir.

 

Yine söz konusu istekli tarafından açıklama istenilen “C30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları” analiz girdisi için 21.12.2020 tarihinde Çimya Çimento İnş. Yapı Malz. Mak. Ener. Mad. San. İç ve Dış Tic. A.Ş.den fiyat teklifi alındığı, söz konusu fiyat teklifi üzerinde SMMM Fırat Bulut’un imzası ve 38794 kaşe numarasıyla TÜRMOB kaşesinin yer aldığı, ayrıca ilgili meslek mensubunun iletişim bilgilerine yer verildiği görülmüş olup, iletişim bilgilerinde Fırat Bulut’un oda sicil numarasının 210 olduğu belirtilmiştir.

 

Bahsi geçen fiyat teklifinin dayanağı olarak EK-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nın sunulduğu, söz konusu tutanağın ilk sayfasında tespiti yapan meslek mensubuna ilişkin bilgilerin yer aldığı tabloda, meslek mensubunun adı soyadının “Fırat Bulut / SMMM”, bağlı olduğu odanın “Elazığ”, oda sicil ve kaşe numarasının “1410 – 38734” şeklinde belirtildiği,

 

Tutanağın son sayfasının SMMM Fırat Bulut tarafından imzalandığı ve 38794 TÜRMOB kaşe numarasıyla kaşelendiği, ayrıca ilgili meslek mensubunun iletişim bilgilerine yer verildiği görülmüş olup, iletişim bilgilerinde Fırat Bulut’un oda sicil numarasının 210 olduğu görülmüştür.

 

Anılan tutanağın ekinde ise Elazığ SMMMO tarafından 22.12.2020 tarihinde düzenlenen ilgili meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulduğu tespit edilmiş olup, söz konusu belgede meslek mensubunun oda sicil numarasının 210 olduğu bilgisine yer verilmiştir.

 

Danıştay Onüçüncü Dairesi kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda değerlendirme yapılmasını teminen anılan istekli tarafından sunulan EK-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanaklarının ilk sayfasında tespiti yapan meslek mensubuna ilişkin bilgilerin yer aldığı tabloda belirtilen oda sicil ve kaşe numaralarındaki çelişkinin giderilmesi amacıyla 06.04.2022 tarihli ve E.2022/6261 sayılı yazı ile Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği Başkanlığından “İhaleye teklif veren istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ekte yer alan SMMM Fırat BULUT tarafından düzenlenen belgeler ile Elazığ Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası tarafından düzenlenen faaliyet belgesi sunulmuştur. Söz konusu belgelerde SMMM oda sicil numaraları ile TÜRMOB kaşe numaraları arasında farklılıkların bulunduğu anlaşılmıştır.

Bu kapsamda “00210” ve “01410” oda sicil numaralarıyla kayıtlı Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bulunup bulunmadığı, ayrıca “38734” ve “38794” TÜRMOB kaşe numaralarının hangi SMMM’lere ait olduğu, söz konusu oda sicil numaralarının ve TÜRMOB kaşe numaralarının aynı Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından beyan edildiği dikkate alındığında belirtilen farklılığının neden kaynaklanmış olabileceği” hususlarında bilgi ve belge talep edilmiştir.

 

Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği tarafından gönderilen 07.04.2022 tarihli ve 5926 sayılı yazıda “Yazınız ekinde göndermiş olduğunuz belge örnekleri net olarak okunamamakla birlikte üyenin sunduğu belgeler ile Elazığ SMMM Odasının düzenlediği faaliyet belgesi arasında bir farklılık görülememiştir. Birlik kayıtlarımız ayrıca incelenmiş, istemiş olduğunuz bilgiler aşağıda belirtilmiştir.

– Oda sicil numaraları bütün YMM ve SMMM Odalarımızda 1’den başlayarak ardışık devam edecek şekilde verildiğinden, “00210” ve “01410” numaralı sicil numaraları, üye sayısı bu rakamı geçen bütün odalarda mevcuttur. Bu oda sicil numaralarına sahip üye listesi ekte sunulmuştur.

– 38734 numaralı kaşe Mardin SMMM Odasının 47097 Oda sicil numaralı Serbest Muhasebeci Mali Müşavir üyesi Yusuf VURAL’a aittir. 38794 numaralı kaşe ise Elazığ SMMM Odasının 210 Oda sicil numaralı Serbest Muhasebeci Mali Müşavir üyesi Fırat BULUT’a aittir.

– Bir üyenin sadece bir oda sicil numarası ve bir kaşe numarası olabilir. Dolayısıyla farklı numarada oda sicil numarası ve kaşe numarasının birlikte kullanımı ancak yazım hatasından kaynaklanabileceği düşünülmektedir.” ifadelerine yer verilmiştir.

 

Yukarıda yer verilen tespitler neticesinde, Tamyapı Oto. İnş. Taah. Maden. San. ve Tic. A.Ş. – Seza İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından “Çam kerestesi 2. sınıf” analiz girdisi ve “C30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları” analiz girdisi için alınan fiyat tekliflerinde yer alan SMMM’ye ait bilgiler, imza ve TÜRMOB kaşe numarasının, EK-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanaklarının son sayfasında yer alan SMMM’ye ait bilgilerin, imzanın, TÜRMOB kaşe numarasının ve faaliyet belgesinde yer alan bilgilerin birbiriyle uyumlu olduğu anlaşılmaktadır.

 

Danıştay Onüçüncü Dairesi kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda yapılan inceleme kapsamında görüş talep edilen Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği tarafından gönderilen yazıda belirtildiği üzere bir üyenin sadece bir oda sicil numarası ve bir kaşe numarasının olabileceği, bu kapsamda “C30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları” analiz girdisi için sunulan EK-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nın birinci sayfasındaki “Tespit yapan 3568 sayılı Kanuna Tabi Meslek Mensubu”na ilişkin bilgilerin yer aldığı tabloda SMMM’ye ait farklı numarada oda sicil numarası ve kaşe numarasına yer verilmesinin ancak yazım hatasından kaynaklanabileceğinin açıkça ifade edildiği, anılan meslek mensubu tarafından düzenlenen ve sunulan diğer belgelerdeki meslek mensubuna ilişkin bilgilerin birbiriyle uyumlu olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde başvuru sahibinin söz konusu iddiası uygun bulunmamıştır.

Toplantı No 2022/023
Gündem No 10
Karar Tarihi 20.04.2022
Karar No 2022/UY.I-511