Yapım işi ihalelerde, aşırı düşük teklif açıklamasının idarece belirtilen formata uygun yapılması gerektiği

Olay Özeti Karar ve Sonuç :

Öncelikle, davacının üzerinde bırakılan ihaleye ilişkin müdahil tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun ön inceleme aşamasında reddi gerektiği yönündeki iddiaları değerlendirildiğinde;

Söz konusu itirazen şikâyet başvurusunda belirtilen konuların davacı tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin sunulan belge ve bilgiler ile analizlerin içeriğinin incelenmesi sonucunda, davalı idare tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmayan hususların itirazen şikâyete konu edildiği ve bu nedenle müdahilin başvurusunda somut bir iddiasının bulunmadığı belirtilmesine karşın aynı başvuru dilekçesinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında eşitlik ilkesinin ihlal edildiğinin de iddia edildiği belirtildiğinden 4734 sayılı Kanunun 56. maddesinin ( 2 ) sayılı fıkrası gereğince itirazen şikâyet başvurusunun, söz konusu değerlendirmenin eşitlik ilkesine uygun yapılıp yapılmadığı yönünden esasının incelenmesi gerektiği görüldüğünden davacının aksi yöndeki iddialarının kabulüne olanak bulunmamaktadır.

Uyuşmazlıkta; davacılar tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin sunulan belge ve bilgiler ile analizlerin içeriğinin incelenmesi sonucunda, davacıdan istenilen aşırı düşük teklif sorgulamasında, davacı şirketin analizler, alt analizler, imalatçı firmalardan alınan proformalar, ilgili alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat teklifleri ve kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçler ile açıklama yaptığı, ASL.İSU-l, ASL.İSU-2, ASL.İSU-3, ASL.İSU-4, ASL.İSU-5, ASL.İSU-6 ve ASL.İSU-7 gibi çok sayıda iş kalemlerine ait analizde malzeme, işçilik ve makine girdilerinin ayrı ayrı gösterilmediği, dolayısı ile istekli tarafından bu şekilde hazırlanan analizlerin idarece verilen ihale dokümanında yer alan analiz formatlarına uygun olmadığı, bazı iş kalemlerine ilişkin analizlerde analiz formatına aykırı bir şekilde tek girdiye yer verildiği, montaj gibi bazı girdi unsurlarının analizlere dahil edilmediği, davacı tarafından E… Ltd. Şti. ‘nden alınan proforma faturalar ve eklerinin incelenmesin sonucunda, proforma fatura alınan her kalem için ayrı bir maliyet tespit raporunun sunulmadığı, Tebliğin 45.1.6.b maddesine aykırı olarak malların ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetlerinin ayrı ayrı gösterilmediği, farklı para birimleri kullanılarak maliyet tutarı ile proforma fatura tutarı arasında kıyasın engellendiği, sonuç itibarı ile anılan girdilerin tevsik şeklinin Tebliğe uygun olmadığı, ihale konusu yapım işinin bir bileşeni olan “250 dozlu demirsiz beton” girdisine ait miktarın idarece yaklaşık maliyet hesabında; ASL.İSU-1 iş kaleminde 0,024 m3, ASL.İSU-2 iş kaleminde 0,018 m3, ASL.İSU-3 iş kaleminde 0,017 m3 olarak belirlendiği, davacı tarafından ise söz konusu miktarların belirtilen kalemlerde sırası ile 0,005 m3, 0,002 m3, 0,001 m3 olarak belirlendiği, dolayısı ile davacı tarafından belirlenen miktarların yaklaşık maliyet hesabında belirlenen miktarlara göre kabul edilemeyecek düzeyde düşük olduğu, benzer durumların başka iş kalemlerinde de bulunduğu hususlarının tespit edildiği görülmektedir.

Yukarıda yer verilen bilgiler ve yapılan tespitler değerlendirildiğinde, davacı şirketlerin aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin vermiş oldukları belge ve analizlerde yer vermiş oldukları bilgilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yukarıya alınan mevzuat hükümlerine uygun bir açıklamada bulunulmadığı, bazı analizlerin içeriğinde uyumsuzluklar taşıdığı, bazı analizlere esas alınan belgelerin ise Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirlenen usul ve şekillere aykırı hazırlandığı, dolayısıyla yapılan aşırı düşük açıklamasının yeterli bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, aşırı düşük teklif sınır değeri olan 4.827.174,02 – TL’nin altında teklif sunduğu görülen davacı şirketin, söz konusu teklife ilişkin yapmış olduğu açıklamaların yeterli görülmeyerek 4734 sayılı Kanun’un 54/10-b maddesi gereğince davacı şirketin teklifleri dışında geçerli teklifler bulunduğunun görülerek uyuşmazlığa konu ihalede düzeltici işlem belirlenerek davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yolundaki dava konusu Kamu İhale Kurulu kararında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.